กระบวนการคิดสร้างสรรค์แบบคีตกวี - โมซาร์ท



ครอบครัวโมซาร์ท เดินทางออกตระเวนแสดงคอนเสิร์ต


ภรรยาโมซาร์ท
        โมซาร์ท ที่เราคุ้นหูมีชื่อจริงว่า วอล์ฟกัง อมาเดอุส โมซาร์ท (Wolfgang Amadeus Mozart) โมซาร์ทมักจะเรียกตนเองว่า "Wolfgang Amad? Mozart" เขาไม่เคยใช้คำว่า อมาเดอุส ตลอดช่วงชีวิต แม้ในรายการบันทึกพิธีศีลจุ่ม ก็ยังใช้ชื่อละตินว่า "Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart" ดังนั้น ภาพยนตร์เรื่อง Amadeus ที่กวาดรางวัลตุ๊กตาทองไป 8 ตัว เมื่อราวปี 2527-28 จึงเป็นเพียงตำนานที่ฮอลลีวูดสร้างขึ้น ภาพยนตร์เรื่องนี้เดินเรื่องผ่านการย้อนรำลึกของ อันโตเนีว ซาเลียรี (Antonio Salieri) คู่ปรับของเขา ซึ่งแค้นเคืองประเจ้าที่ประทานพรสวรรค์ให้คนอย่างโมซาร์ท

        โมซาร์ทเกิดเมื่อ 27 มกราคม พ.ศ. 2299 และเสียชีวิตเมื่อ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2334 ร่วมอายุได้เพียง 35 ปี ถ้ามาเกิดที่เมืองไทยก็จะมีชีวิตอยู่ในสามเมืองหลวงและห้ารัชกาลทีเดียว คือเกิดในปลายแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ โตและแต่งเพลงแรกเมื่ออายุ 6 ขวบในสมัยพระเจ้าเอกทัศ อายุ 11 ขวบก็เผชิญวิกฤตกรุงศรอยุธยาแตก และเป็นวัยรุ่นในแผ่นดินพระเจ้ากรุงธน ผ่านวัยเบญเพศ (26) ตอนสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกสถาปนากรุงเทพเป็นนครหลวง และเสียชีวิตตอนต้นรัชการที่ 1

        แม้มีชีวิตในโลกนี้เพียง 35 ปี แต่เขาประพันธ์เพลง 700 ชิ้นรวมทั้งโอเปร่า (ดนตรีซึ่งมีเนื้อเรื่อง) ชื่อ ดอน โจวานนี (Don Giovanni) และ ขลุ่ยวิเศษ (Die Zauberfl?te)

        โมซาร์ทเกิดที่เมืองซัลสบูร์ก (Salzbourg) ประเทศออสเตรีย เขาเกิดในวงการเพลง พ่อเป็นนักประพันธ์เพลงชาวเยอรมันชื่อ เลโอโปลด์ โมซาร์ท ทำงานในโบสถ์ที่อยู่ภายใต้ความอุปถ้มภ์ของเจ้าชายอาร์คบิชอปแห่งซัลสบูร์ก (Salzbourg)

        โมซาร์ทส่อแววอัจฉริยภาพทางดนตรี ตั้งแต่อายุสามขวบก็ฟังและจำเสียงดนตรีได้อย่าง พ่อจึงปลูกฝังและสอนฮาร์ปซิคอร์ด แก่เขา ตั้งแต่อายุห้าขวบ ต่อมาโมซาร์ก็หัดสีไวโอลิน และเล่นออร์แกน แล้วตามด้วยวิชาเรียบเรียงเสียงประสาน เขารู้จักการแกะโน้ตจากบทเพลงที่ได้ยิน และเล่นทวนได้อย่างถูกต้อง ตั้งแต่ยังอ่านหนังสือไม่ออกเขียนหนังสือไม่ได้และนับเลข ไม่เป็นด้วยซ้ำ

        ช่วงอายุ 6 - 10 ขวบตามพ่อและพี่สาวออกตระเวนแสดงคอนเสิร์ตตามเมืองต่าง ๆ ในยุโรป เมื่ออายุได้ 11 ปี โมซาร์ทก็ประพันธ์โอเปร่า เรื่องแรก ชื่อเรื่อง อพอลโล กับ ไฮยาซิน (K.38) และปีต่อมาแต่งโอเปร่า อีกสองเรื่องแรก ได้แก่ นายบาสเตียน กับ นางบาสเตียน และ ลา ฟินตา ซ็อมปลิซ

        ชีวิตของ เต็มไปด้วยการเดินทางและลุ่ม ๆ ดอนตามความต้องการของผู้อุปถัมภ์ โมซาร์ทได้รู้จักและสนิทสนมกับโยเซฟ เฮเด้น มักจะเล่นในวงควอเตทด้วยกัน และโมซาร์ทเขียนควอเตทถึงหกชิ้นให้เฮเด้น เฮเด้นเองก็ทึ่งในความสามารถของโมซาร์ท และเคยเขียนจดหมายถึงพ่อของโมซาร์ท ว่า "ด้วยความซื่อสัตย์ ต่อหน้าพระพักตร์ของพระเจ้า ลูกของท่านเป็นนักประพันธ์ที่ดีที่สุดที่ผมเคยได้พบหรือได้ยิน เขามีรสนิยม และมากกว่านั้น เขามีความรู้เรื่องการประพันธ์อย่างแตกฉาน"

        ส่วนโมซาร์ท กล่าวถึงโยเซฟ เฮย์เด้น ไว้ว่า "มีเขาเพียงคนเดียวเท่านั้น ที่รู้เคล็ดลับทำให้ฉันหัวเราะได้ และสัมผัสจิตวิญญาณส่วนที่อยู่ก้นบึ้งของหัวใจฉันได้"

        บั้นปลายชีวิต สุขภาพของโมซาร์ทเริ่มแย่ลงทีละเล็กทีละน้อย โมซาร์ทเสียชีวิตในเวลาประมาณ 01.00 น. วันที่ 5 เดือนธันวาคม ปี 2334 ในขณะที่เขากำลังประพันธ์เพลงเรเควียม ที่ประพันธ์ไม่เสร็จ ตามตำนานที่เล่าลือ โมซาร์ทตายโดยที่ไม่เหลือเงินและถูกฝังในหลุมศพของคนอนาถา ร่างของโมซาร์ทถูกฝังอย่างเร่งรีบในที่ฝังศพสาธารณะ เพราะระหว่างที่นำศพไปนั้นเกิดมีพายุแรงและฝน ลูกเห็บตกอย่างหนัก ทำให้หีบศพถูกหย่อนไว้ร่วมกับศพคนยากจนอื่นๆ ไม่มีเครื่องหมายใดว่านี่คือศพของโมซาร์ท

        จดหมายของโมซาร์ท -->

ธัญญา ผลอนันต์